بەشەکان
ئامار
پرسیارەکان: ١٩٥٨ کۆی سەردان: ١١٥٤٠٦٨
پرسیار لەوێنەدا
حوکمى ڕۆشتن بۆ ئەو ئاهەنگانە چیە کە گۆرانى و مۆسیقاى تێدایە و هەندێ جار بە پلیت و پارە دەچیتە ژوورەوە؟

حوکمى ڕۆشتن بۆ ئەو شوێنانەى کە ئاهەنگ و حەفلە و گۆرانى و مۆسیقاى تێدایە کە هەندێ جار بە بەلاش و هەندێ جار بە پلیت و پارە دەچیتە ژوورەوە؟
کەسانێک دەڵێن حەرام نیە چونکە  ئارامى دەدەن بە دەروون ؟

پێویستە لەسەر هەموان تەقوای خوا بکەن وبزانن کەخودا ئاگاداری ئاشکرا ونهێنیانە و بزانن هیچ شتێک نە لەئەرز و نە لەئاسماندا لەخودا ون نابێت ، خوای پەروەردگار فەرموویەتی : ( وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَىٰ ۚ وَاتَّقُونِ يَا أُولِي الْأَلْبَابِ (١٩٧)) سورەتی: البقرة
واتە : توێشو کۆ بکەنەوە بەتەئکید باشترین توێشو تەقوا وپارێزگاری کردنە لەسنورەکانی خودا ، ئه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ خاوه‌ن عه‌قڵن ته‌قوای من بكه‌ن و خۆتان له‌ تاوان بپارێزن و به‌ ته‌نها له‌ من بترسێن.
واتە : ئەی کەسانی ژیر وخاوەن دڵە زیندووەکان تەقوای خودا بکەن ، وکار بکەن بۆ ڕازی کردنی خودا کە سودی دونیا ودوا ڕۆژی تیادایە .
بەڵام جگە لەخاوەن عەقڵان ئەوانەن کە عەقڵ وهەموو شتێکیان لەو شتانەدا سەڕف دەکەن کەخودا توڕە دەکات .

وەبەنیسبەت ئەوەی لەپرسیارەکەدا هاتووە لەحەفلەی گۆرانی وشەو نەنوستن وبانگ کردنی گۆرانی بێژان وتەپڵ لێدەران وکەسانی ئەکتەر لەهەموو جێگەیەکەوە ...هتد ، وچوونە ژووەروە بەپارە یاخود بەبەلاش ، وئامادە بوون لەو جۆرە حەفلانەدا وتەماشا کردنی ، یاخود بەشداری کردن تیایدا یاخود پاڵ پشتی کردنی ویاخود بەباش دانانی ، هەموو ئەمانە حەڕامن ودروست نین ؛ چونکە خوای پەروەردگار فەرموویەتی : (وَمِنَ النَّاسِ مَن يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّخِذَهَا هُزُوًا ۚ أُولَٰئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِينٌ (٦) ) سورەتی: لقمان .
واتە : هەندێ لەخەڵک مۆسیقا دەکڕن بۆ ئەوەی خەڵک لەڕێگەی خودا بەبێ زانیاری دوور خەنەوە وگاڵتە بەئایەتەکانی خودا دەکەن ئائەوانە سزایەکی بەئێشیان بۆ هەیە .
جا ابن مسعود - رضي الله عنه - سوێندی دەخوارد کەمەبەست لە(لهو الحديث)مۆسیقایه ، وبێگومان ئەو جۆرە شتانە لادانە لەڕێگەی خودا ودوور کەوتەنەوەیە لێی بەکوشتنی کات وبەفێڕۆ دانی .

وە أبي عامر وابن مالك الأشعري - رضي الله عنهم - دەڵێن پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم فەرمووی : (" ليكونن من أمتي أقوام يستحلون الحر والحرير والخمر والمعازف .. ") رواه البخاري ،
واتە : کۆمەڵێک لەئومەتەکەم پەیدا دەبن زینا وحەریر وعەرەق ومۆسیقا حەڵاڵ دەکەن .

جا واتای (" يستحلون الحر والحرير والخمر والمعازف ") ئەوەیە کەلەئەسڵدا ئەم شتانە حەڕامن ، وەکەلیمەی : " ليكونن " مانای ئەوەیە کەلەداهاتوودا ئەو شتە ڕوو دەدات ، واتە : زەمانێک دێت بەسەر خەڵکدا ئەو شتانە بۆ خۆیان حەڵاڵ دەکەن کەحەڕامە وەک : زینا وحەریر وعەرەق ومۆسیقا " .

وە أنس رضي الله عنه بەمەڕفوعی گێڕاویەتیەوە و بەم لەفزە هاتووە : (" ليكونن في هذه الأمة خسف وقذف ومسخ وذلك إذا شربوا الخمور واتخذوا القينات وضربوا بالمعازف " )رواه الترمذي .
واتە : لەم ئومەتەدا ڕۆچوون بەئەزردا و بەرد باران وشێوە گۆڕان ڕوودەدات ئەوەش کاتێک دەبێت کە عەڕەق خورایەوە وگۆرانی بێژ هێندرا وتەپڵ لێدرا .

وەبێگومان ئەوانەی دەبنە هۆکاری ئەو سزایانە حەڕامن بەڵکو تاوانی گەورەن ولا حول ولا قوة إلا بالله .

وەزانایانى پێشوو بەنموونەی ئیمام ئەحمەد رحمه الله ئەو جۆرە ئامێرانەیان بەحەڕام زانیووە ، وەک : تەپڵ ومۆسیقا وعود...هتد ، جا ئەوەی لەم سەردەمەدا هەیە لەپێش ترە حەڕام بن کە فیتنەی زۆر زیاترە لەوانەی پێشو ، جا بۆیە حەڕامە ئەنجام دانی ئەو جۆرە حەفلانە کەگۆرانی تێدا دەوترێت وبا ئەو کەسانە لەخوا بترسن کەهەڵدستن بەو جۆرە کارانە وسەرپەرستی دەکەن و با دایکان وباوکان تەقوای خودا بکەن نەهێڵن منداڵەکانیان بەشدار بن لەو جۆرە حەفلانەدا ، وبا بزانن ئەوانەی دەبنە دەسبار ویارمەتی دەری ئەو جۆرە کارە نەشیاوانە کەدەبێتە هۆی تێکدانی ڕەوشت وئەخلاقی کۆمەڵگا بەگشتی وگەنجان بەتایبەتی تاوانبارن وسبەی پرسیاریان لێ دەکرێت لەو بارەیەوە ، وبا بزانن کەئارامی دان بەدڵ ودەروون بەگوێڕایەڵی خودا دەبێت وەک لەبەر کردنی قورئانەکەی خوای پەروەردگار وسوننەتەکانی پێغەمبەری ئازیز صلى الله عليه وسلم ، وەهەروەها ڕۆژو گرتن ، وسەردانى کەسوکار ، و تێکۆشان لەپێناوی خودادا ، وبڵاو کردنوەی دین ودەعوە کردن بۆ لای ، وجگە لەم کارە خێرانەش ، وەهەروەها دەکرێ جەو بگۆڕدرێت بەو شتانەی کەدروستن وەک فێر بوونی مەلەوانی وتیر هاویشتن ، وسواری ئەسپ ، وجوونە نێو ڕوبار و چوون بۆ باخچە و شوێنە جوانەکان ، بەڕەچاوکردنی ئاداب وڕەوشتی ئیسلامی وخۆ ڕازاندنەوە بەڕەوشتی بەرز .
خوای پەروەردگار یارمەتی دەری هەموان بێ بۆ ئەو شتانەی کەڕەزامەندی ئەوی تێدایە ودوورمان بخاتەوە لەهەموو ئەو شتانەی دەبێتە هۆی تووڕە بوونی خوا وسزا ، والله أعلم ، وصلى الله وسلم على نبينا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين .



سەردان: ٢٩٨ بەش: شوێنکەوتنى ئارەزووەکان

تەیەموم کردن بۆ نوێژی بەیانی لەبەر لەش گرانی گەر جەوی دونیا سارد بوو دروسته؟ چونکە تاوەکو ئاو گەرم بکەم خۆر هەڵدێئادابەکانى گەشت و سەیران کامەیە؟ چۆن بتوانین سود لە وەرزى بەهار ببینین و لەکاتى گەشت و سەیراندا توشى تاوان نەبین؟