زەکاتی پارەیەک دانرابێت بۆ کڕینی خانوو : ماڵپەڕی وەڵامەکان
زەکاتی پارەیەک دانرابێت بۆ کڕینی خانوو 
پرسیار:

من و هاوسەرەکەم فەرمانبەرین و چەند ساڵە مانگانە بڕە پارەیەکمان پاشەکەوت کردووە بۆ کڕینى خانوو ، بەڵام تاوەکو ئێستا  نەم توانیوە نیوەی ئەو پارە کۆ بکەمەوە کەخانووی پێ دروست دەکرێت ئەمەش بەهۆی گرانی نرخی خانو و قورسی مەعیشەتەوە .
جا پرسیارەکەم ئەوەیە: 
چۆن زەکات بدەم لەکاتێکدا کاریگەری دەبێت لەسەر بڕەکەی و پارەکەمان کەم دەبێتەوە؟

هەرکەسێک مەبلەغێک پارەی هەبێت وگەشتبێتە حەدی زەکات وساڵی بەسەردا تێپەڕ بوو بووبێت ، ئەوا پێویستە لەسەری زەکاتی دەرکات ، هەرچەند بۆ دروست کردنی خانوو داینابێت یاخود بۆ حەج و ژن هێنان وجگە لەمانەش ، لەبەر ئەوەی بەڵگەکانی واجب بوونی زەکات گشتگیرن وهیچ یەکێک لەوانەیان جودا نەکردۆتەوە.

وە ئەندازەی ئەو بڕەی کەواجبە دەربکرێت بریتی یە لە 2.5% واتە: بۆ نمونە لە یەک ملیۆن بیست و پێنج هەزارە .لە یەک دەفتەر دۆلار دووسەد پەنجا دۆلارە .

دواتر خودا زەکاتی واجب کردووە بۆ پاک کردنەوە وبەرەکەت ، ویارمەتی دانی هەژاران وبێ نەوایان ، و زەکات فەرزێکی گەورەیە ، دروست نی یە کەم تەرخەمی بکرێت تیایدا، ماڵ ماڵی خودایە ، وهەر ئەو فەرمانی کردووە بەزەکات دان ، وهەڕەشەی کردووە لەوانەی نایدەن ، هەروەک فەرموویەتی: ( وَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ ) البقرة/43 ،
واته: وه‌ دوای ئه‌وه‌ی كه‌ موسڵمان ئه‌بن نوێژ بكه‌ن و زه‌كات بده‌ن ، وه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ ئه‌چنه‌ ركوع به‌ جه‌ماعه‌ت بچنه‌ ركوع واته‌: نوێژه‌كان به‌ جه‌ماعه‌ت ئه‌نجام بده‌ن.

وەهەروەها فەرموویەتی : ( خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا ) التوبة/103.
واته: ئەی محمد صلى الله عليه وسلم له‌ ماڵه‌كانیان صه‌ده‌قه‌و خێرێك وه‌ربگره‌ یان زه‌كاتی فه‌رز وه‌ربگره‌ كه‌ به‌هۆیه‌وه‌ پاكیان ئه‌كه‌یته‌وه‌ له‌و تاوان و شتانه‌ی كه‌ پێیانه‌وه‌یه.

وەهەروەها فەرموویەتی : ( وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلا يُنْفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ) التوبة/34 .
واته: وه‌ ئه‌و كه‌سانه‌یشى كه‌ ئاڵتوون و زیو كۆ ئه‌كه‌نه‌وه‌و له‌ پێناو خوای گه‌وره‌دا نایبه‌خشن، واته‌: زه‌كاتی ماڵه‌كه‌یان ناده‌ن ئه‌وانه‌ موژده‌یان پێ بده‌ به‌ سزایه‌كی زۆر به‌ئێش و ئازار. 
جا (الكنز ) هەموو ماڵێک دەگرێتەوە کە زەکات تیایدا واجب بووبێت ، وزەکاتەکەی درنەکرابێت.

ئیمامی موسلیم (987) لەئەبو هوڕەیرەوە خوا لێی ڕازی بێت گێڕاویەتیەوە ودەڵێت : پێغەمبری خوا صلى الله عليه وسلم فەرمووی: (مَا مِنْ صَاحِبِ ذَهَبٍ وَلا فِضَّةٍ لا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا إِلا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ صُفِّحَتْ لَهُ صَفَائِحُ مِنْ نَارٍ ، فَأُحْمِيَ عَلَيْهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ ، فَيُكْوَى بِهَا جَنْبُهُ وَجَبِينُهُ وَظَهْرُهُ ، كُلَّمَا بَرَدَتْ أُعِيدَتْ لَهُ ، فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ ، حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ ، فَيَرَى سَبِيلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ ) .
واتە:هیچ خاوەن زێڕێك یان زیوێك نییە كە هەقی خۆی نەدات لە رۆژی دواییدا ئەو سامانەی بۆ دەكرێتە پارچە پارچەی پانكراوە و سوور دەكرێتەوە لە نێو ئاوری دۆزەخدا و پاشان لاقەبرغە و تەنیشتەكانی و نێو چەوان و پشتی پێ داخ دەكرێت، لە رۆژێكدا كە درێژییەكەی بریتییە و هێندەی پەنجا هەزار ساڵ دەبێت تا ئەو كاتەی خوای گەورە دادگایی خەڵك دەكات، ئیتر یان بۆ بەهەشت، یان بۆدۆزەخ. 

وەهەروەها پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم هەواڵی پێداوین بەوەی لەڕاستی دا ماڵ بەزەکات کەم ناکات ، بەڵکو بەرەکەتی تێ دەکات وزیادی دەکات ، وفەرموویەتی : ( مَا نَقَصَتْ صَدَقَةٌ مِنْ مَالٍ ) رواه مسلم (2588).
واتە : زەکات و صەدەقە لەماڵ کەم ناکاتەوە.

جا بابەتی بەرەکەت زۆر کەس لێی بێ ئاگان ، ڕەنگە کەسی وا هەبێت ماڵێکی زۆری هەبێت وبەشی نەکات ، وئەوەی کەدەیەوێت بۆی بەجێ ناهێنێت ، و بەو ماڵە هەست بەخۆشی وئاسوودەیی ناکات ، ولەبەرانبەردا کەسی وا هەیە ماڵێکی کەمی هەیە ، بەڵام بەرەکەتی تێدایە ، وزۆر دڵخۆش وئاسوودەیە ، ئەمە شتێکی مەعلوومە و بەچاو دەبینرێت .

بۆیە خوشکی بەڕێز هیچ دو دڵ  مەبە لەدەرکردنی زەکات ، وەبە بەسنگ فراوانی وئاسوودەییەوە زەکاتەکەت دەرکە ، و بزانە ڕازی کردنی خودا ئامانج ومەبەستی گەورەیە ، ودونیا کاتیە و دەبڕێتەوە ، هەروەک خوای پەروەردگار فەرموویەتی : (وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلا مَتَاعُ الْغُرُورِ) آل عمران/185 .
واتە:وه‌ ژیانی دونیا هیچ شتێك نیه‌ ته‌نها ڕابواردن و هیواو ئومێدو ئاواتێكى كه‌مى له‌ناوچووه‌ كه‌ مرۆڤی پێ له‌ خشته‌ ئه‌برێ .

وە زاناى پایەبەرز شێخ ابن عثيمين ڕەحمەتی خوای لێ بێت دەڵێت : " پێویستە لەسەر موسوڵمان زەکاتی ماڵەکەی بەتەواوی بدات ، وەک گوێڕایەڵیەک بۆ خودا وپێغەمبەرەکەی صلى الله عليه وسلم ، وهەستان بەجێ بەجێ کردنی ڕوکنێک لەئەرکانەکانی ئیسلام ، وپارێزگاری کردن لەنەفسی خۆی لەسزادان ، بێگوومان زەکات دەسکەوت وغەنیمەتە نەک غەڕامە بێت ، هەروەک خوای پەروەردگار فەرموویەتی: ( خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا ) التوبة/103.
واته: ئەی محمد صلى الله عليه وسلم  له‌ ماڵه‌كانیان صه‌ده‌قه‌و خێرێك وه‌ربگره‌ یان زه‌كاتی فه‌رز وه‌ربگره‌ كه‌ به‌هۆیه‌وه‌ پاكیان ئه‌كه‌یته‌وه‌ له‌و تاوان و شتانه‌ی كه‌ پێیانه‌وه‌یه.

بۆیە پێویستە لەسەر ئەو کەسەی کەخودا ماڵی پێداوە بەوردی بیژمێرێت ودواتر زەکاتەکەی دەربکات .

جا ماڵ دەبێتە سێ جۆرەوە  :

جۆری یەکەم : بەشێکیان هیچ کێشەیەک وخیلافێک نی یە لە واجب بوونی زەکان تیایدا ، وەک پارە و زێڕ و زیوو و ئەو دراوانەی کەهاو شێوەی ئەمانەن ، ئەمانە زەکات تیایاندا واجبە ، جا بۆ تیاجەرەت ،یاخود نەفەقە ، یاخود کڕینی خانوو ، یاخود ژن هێنان ، وجگە لەمانەش دانرابێت.

جۆری دووەم : بەشێکیان هیچ کێشەیەک وخیلافێک نی یە لەواجب نەبوونی زەکان تیایاندا، وەک ئەو ماڵەی کەتایدا نیشتە جێی ، و ئەو سەیارەیەیی کە لەژێرتایه ، و ئەو ئەسپەی کەسواری دەبیت وهاوشێوەی ئەمانە ، ئەمە شتێکی ڕوون وئاشکرایە .

جۆری سێیەم : بەشێکی تر خیلاف وڕا جیایی تیدایه لەنێو زانایاندا، وەک زەکاتی قەرز ، جا پێویسته پرسیار لەزانایان بکرێت لەبارەیەوە بەڵکو مرۆڤی باوەڕدار بەرچاو ڕوون وبزانێت کام جۆرەی زەکاتی تێدایه وکامەی بەپێچەوانەوەیە .

وەدروست نی یە بۆ کەسی موسوڵمان کەم تەرخەمی تێدا بکات ، لەبەر ئەوەی هەڕەشەی توندی لێ کراوە هەم لەقورئان وهەمیش لەفەرموودەکانی پێغەمبەردا صلى الله عليه وعلى آله وسلم ..." انتهى من "مجموع فتاوى الشيخ ابن عثيمين" (18/299)

وفقنا الله وإياك لما يحب ويرضى .

سەردان: ٧٠٧ بەش: پێناسە و حوکمى زەکات