بەشەکان
ئامار
پرسیارەکان: ١٧٦٥ کۆی سەردان: ٩٢١٧٤٨
پرسیار لەوێنەدا
ئەگەر لە کاتی نوێژ کردندا پژمیم ، ئایا دروستە (الحمد لله) بکەم یاخود نا ؟
وەڵامی پرسیارەکە بە پوختی

هەر کەسێک لەکاتی نوێژ کردندا پژمی دروستە (الحمد لله) بکات ، جا نوێژەکە فەزر بێت یاخود سوننەت ، ئەمە بۆچوونی زۆربەی هاوەڵان و تابعینە ، بەڵام بەئەندازەی ئەوەی خۆی گوێ لێ بێت و زۆر دەنگ بەرز ناکاتەوە ، بۆ ئەوەی نەبێتە تەشویش بۆ کەسانی تر .

هەر کەسێک لەکاتی نوێژ کردندا پژمی دروستە (الحمد لله) بکات ، جا نوێژەکە فەزر بێت یاخود سوننەت ، ئەمە بۆچوونی زۆربەی هاوەڵان و تابعینە ، وەهەروەها بۆچوونی ئيمامى (مالك و شافعي و أحمد )ە ، بەڵام جیاوازن لەوەدا :
ئایا بەدەنگی بەرز (الحمد لله)دەکات یاخود نزم ، بۆچوونی ڕاست لەبۆچوونی زانایان و ئیمام أحمد ئەوەیە کەبەدەنگی بەرز دەیکات ، بەڵام بەئەندازەی ئەوەی خۆی گوێ لێ بێت و زۆر دەنگ بەرز ناکاتەوە ، بۆ ئەوەی نەبێتە تەشویش بۆ کەسانی تر ، بەبەڵگەی ئەو فەرموودەیەیی کە ئەبو هوریرە رضي الله عنه گێڕاویەتیەوە و دەڵێت : (إذا عطس أحدكم فليقل : الحمد لله ..) الحديث أخرجه البخاري . واتە : گەر کەسێک لەئێوە پژمی با (الحمد لله)بکات .

وە هەروەها ئەو فەرموودەیەیی رفاعة بن رافع رضي الله عنه گێڕاویەتیەوە و دەڵێت : (صلَّيتُ خلفَ النبي صلى الله عليه وسلم فعطستُ فقلتُ الحمدُ للَّهِ حمدًا كثيرًا طيِّبًا مبارَكًا فيهِ مبارَكًا عليْهِ كما يحبُّ ربُّنا ويرضى. فلمَّا صلَّى رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انصرفَ فقالَ: منِ المتَكلِّمُ فى الصَّلاةِ . فلم يكلمه أحدٌ. ثمَّ قالَها الثَّانيةَ: منِ المتَكلِّمُ فى الصَّلاةِ . فقالَ رفاعةُ بنُ رافعِ ابنِ عفراءَ: أنا يا رسولَ اللَّه. قالَ: كيفَ قلتَ. قالَ قلتُ الحمدُ للَّهِ حمدًا كثيرًا طيِّبًا مبارَكًا فيهِ مبارَكًا عليْهِ كما يحبُّ ربُّنا ويرضى فقالَ النَّبيُّ: والَّذي نفسي بيدِهِ لقدِ ابتدرَها بضعةٌ وثلاثونَ ملَكًا أيُّهم يصعدُ بِها)
واتە :  لەدوای پێغەمبەری خواوە صلى الله عليه وسلم نوێژم کرد ، پژمیم ، گوتم : ( الحمد لله حمداً كثيراً طيباً مباركاً فيه ، مباركاً عليه ، كما يحب ربنا ويرضى) دوای ئەوەی پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم نوێژەکەی تەواو کرد فەرمووی : (ئەوە کێ بوو قسەی کرد لەناو نوێژدا ؟) کەس قسەی نەکرد ، پاشان دووبارەی کردوەوە و فەرمووی : (ئەوە کێ بوو قسەی کرد لەناو نوێژدا ؟) کەس قسەی نەکرد ، پاشان سێ بارەی کردوەوە و فەرمووی : (ئەوە کێ بوو قسەی کرد لەناو نوێژدا ؟) رفاعة بن رافع گوتی : من بووم ئەی پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم ، فەرمووی : (چیت گوت ؟) گوتم : گوتومە : (الحمد لله حمداً كثيراً طيباً مباركاً فيه ، مباركاً عليه ، كما يحب ربنا ويرضى) پێغەمبەر صلى الله عليه وسلم فەرمووی : ( والذي نفسي بيده ، لقد ابتدرها بضعة وثلاثون ملكاً أيهم يصعد بها)
واتە : سوێند بەو کەسەی گیانی منی بەدەستە ، سی و ئەوەندە فریشتە پێش بڕکێیان دەکرد بۆ بەرز کردنەوەی .
أخرجه الترمذي وأبو داود والنسائي ، وقال الترمذي : حديث حسن ، والذي نقله الحافظ في التهذيب عن الترمذي أنه صححه ، وأخرجه البخاري في صحيحه إلا أنه لم يذكر أنه قال ذلك بعد أن عطس ، وإنما قاله بعد الرفع من الركوع ، فيحمل على أن عطاسه وقع عند رفعه من الركوع ، فقال ذلك لأجل عطاسه .

جا دەبینی لێرەدا پێغەمبەری خوا صلى الله عليه وسلم ئیقڕاری کرد و ئینکاری لێ نەکرد ، بۆیە ئەم فەرموودەیە دەبێتە بەڵگە لەسەر دروستێتی (الحمد لله)کردن لەناو نوێژدا 

بەڵام گەرکەسێک لەناو نوێژدا پژمی ، دروست نی یە بۆ ئەو کەسەی له تەنیشتى دایە بڵێت : ( یرحمك الله ) ؛ چونکە وەڵام دانەوە قسەی مرۆڤەکانە ، حەتمەن ئەمەش دروست نی یە ، هەروەک پێغەمبەر ڕێگری کردووە لەوەی وەڵامی ئەو کەسە بدرێتەوە کەدەپژمێ و دەڵێ : (الحمد لله) ، پاشان پێی فەرموو : (إن هذه الصلاة لا يحل فيها شيء من كلام الناس هذا ، وإنما هو التسبيح والتكبير وقراءة القرآن) أخرجه الإمام مسلم وأبو داود والنسائي .
واتە : ئەم نوێژە دروست نی یە قسەی هیچ کەسی تیدا بکرێت ، بەڵکو بریتی یە لە : (سبحان الله ، الله ٲکبر ، خوێندی قورئان) .
وبالله التوفيق ، وصلى الله على نبينا محمد وآله وصحبه وسلم" انتهى .
اللجنة الدائمة للبحوث العلمية والإفتاء .
الشيخ عبد العزيز بن عبد الله بن باز ... الشيخ عبد العزيز آل الشيخ ... الشيخ صالح بن فوزان الفوزان ... الشيخ بكر بن عبد الله أبو زيد .
"فتاوى اللجنة الدائمة للبحوث العلمية والإفتاء" (26/113) .



سەردان: ٧٠٤ بەش: نوێژ

چۆن ببمە کەسێکى ڕەبانی و خواپەرست و بچمە بە هەشتەوە؟ئایا جگە لە پێغەمبەر موحەمەد صلى الله عليه وسلم دروستە سەڵاوات بدرێت لەسەر پێغەمبەران و ئیماندارانیش؟