حوكمى وەكیل دانان بۆ حەج یان عومرە: ماڵپەڕی وەڵامەکان
حوكمى وەكیل دانان بۆ حەج یان عومرە
پرسیار:

حوكمى وەكیل دانان بۆ حەج یان عومرە چییە؟

كەسێك یەكێك بكات بە وەكیل بۆ ئەوەى حەج لەبرى ئەو بكات ئەوا لە دوو حاڵەت دەرناچێت:
یەكەم: حەجى فەرز بێت.
حەجى سوننەت بێت.
جا ئەگەر لە حەجى فەرزدا بوو ئەوا دروست نییە كەسێكى تر بە وەكیل بگرێت بۆ ئەوەى حەج لەجیاتیدا بكات مەگەر لە حاڵەتێكدا نەبێت كە خۆى نەتوانێت بچێت بۆ كەعبە، لەبەر نەخۆشیەك كە ئومێدى چاك بونەوەى نەبێت یان لەبەر پیـرى و لاوازى و ئەو شتانە، وە ئەگەر نەخۆش بوو بەڵام ئومێدى چاك بونەوەى هەبوو ئەوا چاوەڕێ دەكات هەتا چاك دەبێتەوە  و ئەو كاتە خۆى حەجەكە دەكات، وە ئەگەر هیچ رێگریەك نەبوو لە پێشی و بەڵكو خۆى تواناى هەبوو حەج بكات ئەوا حەڵاڵ نییە بۆى یەكێكى تر بە وەكیل بگرێت بۆ ئەوەى حەجى لەجیاتى بكات چونكە خودى خۆى داواى لێ كراوە حەج بكات بۆ خۆى.

وە خواى گەورەش فەرموویەتى: ( وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً) (آل عمران: 97) واتە: وە بە دڵنیاییەوە خواى پەروەردگار پێویستى كردووە لەسەر ئەو كەسانەى كە توانایان هەیە لەهەر شوێنێك بن ڕوو لەم ماڵە بكەن بۆ ئەنجامدانى خواپەرستى و مەراسیم و دروشمەكانى حەج.
وە مەبەست لە عیبادەتەكان ئەوەیە كە كەسەكە خۆى پێیان هەستێت بۆ ئەوەى زەلیلى و خواپەرستیەكەى بۆ دەستەبەر بێت بۆ خواى گەورە و ئاشكرایشە كە هەركەسێك یەكێكى تر بكات بە وەكیل ئەوا ئەو مانا گەورەیەى لەدەست دەچێت كە لەپێناویدا عیبادەت شەرعێنراوە.  

بەڵام ئەگەر كەسەكە خۆى حەجى فەرزى كردبێت و بیەوێت یەكێك بكات بە وەكیل بۆ حەج یان عومرە ئەوا ڕاجیاوازى لەسەر ئەم بابەتە هەیە لەنێوان ئەهلى عیلمدا:
هەیانە رێگەى داوە.
هەشیانە قەدەغەى دەكات و بەدروستى نازانێت.
نزیكترینیان بەلاى منەوە: ئەوەیە كە بەدروستى نازانێت و رێگرى دەكات، و بەدروستى نازانێت كەسێك لەبرى كەسێكى تر حەج یان عومرە بكات ئەگەر بۆ سوننەت بوو، چونكە ئەصل لە عیبادەتەكاندا ئەوەیە كە كەسەكە خودى خۆى بەكارەكە هەستێت، هەروەكو چۆن ناكرێت یەكێك بكات بە وەكیل بۆ ئەوەى لەجیاتیدا رۆژو بگرێت ئەمە لەگەڵ ئەوەى كە ئەگەر بمرێت و رۆژوى فەرزى لەسەر بێت ئەوا كەس وكارەكەى بۆى دەگرنەوە، بەهەمان شێوە حەجیش وەهایە، وە حەج عیبادەتێكە كە مرۆڤ بە جەستەى خۆى پێى هەڵدەسێت، و عیبادەتێكى دارایی نییە كە مەبەست لێى سوود گەیاندن بێت بە كەسێكى تر، وە ئەگەر عیبادەتەكەش جەستەیی بێت ئەوا دروست نییە لە كەسی تر جگە لە خۆى مەگەر ئەوەى سوننەت لەسەرى هاتبێت، وە لە سوننەتیشدا نەهاتووە كە یەكێك حەجى سوننەتى لەبرى كەسێكدا كردبێت و ئەمەش یەك لە دوو ریوایەتە لە پێشەوا ئەحمەدەوە – رحمەالله- واتە مرۆڤ دروست نییە كەسێكى تر بكات بە وەكیل لەبرى خۆى حەج یان عومرە بكات ئیتر بتوانێت یان نەتوانێت، چونكە ئێمە ئەگەر ئەم وتەیە بڵێین ئەوا هاندانێكە بۆ ئەو دەوڵەمەندانەى كە دەتوانن حەج بكەن خۆیان حەج بكەن، چونكە كەسانێك هەن كە سالانێكى زۆرە نەچووە بۆ مەككە و پشتى بەستووە بەوەى كە یەكێكى تر حەجى بۆ دەكات بە وەكیلى خۆى، وبەوهۆیەوە ئەو مانایەى لەدەست دەچێت كەلە پێناویدا حەج شەرعێنراوە.

سەرچاوە : کتێبی فتاوى أرکان الإسلام: زاناى پایەبەرز : محمد بن صالح العثیمین - رحمه الله -  

سەردان: ٤٧ بەش: حەج و عومرە