ئەمە بەڵگەیەکە لەسەر ڕاستگۆییی وەحی: كە بۆچی ئەبوولەهەب موسڵمان نەبوو؟!
سوورەتی «المَسَد» دابەزی لە کاتێکدا ئەبوولەهەب هێشتا لە ژیاندا مابوو؛ تێیدا حوکمێکی بڕاوە و یەکلاکەرەوەی خودای تێدایە کە ئەبوولەهەب و هاوسەرەکەی لەسەر بێباوەڕی (کوفر) دەمرن:

﴿تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ * مَا أَغْنَىٰ عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ * سَيَصْلَىٰ نَارًا ذَاتَ لَهَبٍ * وَامْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ * فِي جِيدِهَا حَبْلٌ مِّن مَّسَدٍ﴾ [المسد: ١-٥]

ئەم سوورەتە تەنها سەرکۆنە و نەفرەت نەبوو لە ئەبوولەهەب، بەڵکو بە ئەو و بە تەواوی جیهانی ڕاگەیاند کە ئەو هەرگیز باوەڕ ناهێنێت، بەڵکو لەسەر کوفر دەمرێت و چارەنووسی تەنها ئاگری دۆزەخە.

هاوکێشە سەرسوڕهێنەرەکە: دەرفەتێکی زێڕین بۆ لێدانی ئیسلام! ????

ئەگەر قورئان داهێنراو و نووسراوی پێغەمبەر ﷺ بووایە—وەک نەیارانی ئیسلام بانگەشەی بۆ دەکەن—ئەوا دابەزاندنی ئەم سوورەتە سەرکێشییەکی زۆر مەترسیدار دەبوو کە بنەمای بانگەوازەکەی دەخستە مەترسییەوە!

بۆچی ئەبوولەهەب—کە سەرسەخترین دوژمنی پێغەمبەر ﷺ بوو—بیری لە قۆستنەوەی ئەم دەرفەتە زێڕینە نەکردەوە؟!

دەیتوانی زۆر بە سادەیی بێتە لای پێغەمبەر ﷺ و تەنانەت بە درۆ و دووڕوویی (نفاق)یش بێت، بە ڕووکەش موسڵمانبوونی خۆی ڕابگەیەنێت، تا قسەی قورئان بەدرۆ بخاتەوە و متمانەی ئەم دینە لە پێشچاوی خەڵکی لەناوببات!

بەڵام هەرگیز ئەمەی نەکرد! بۆچی؟! چونکە نەیدەتوانی بیکات!

قورئانی پیرۆز هەواڵی لە بابەتێکی «غەیب» و نادیار دابوو، کە هیچ مرۆڤێک توانای نییە بە تەواوی پێشبینیی بکات و بڕیاری یەکلاکەرەوەی لەسەر بدات، مەگەر ئەوەی ئەم قورئانە لە لایەن ئەو خودایەوە هاتبێت کە بە تەواوی زانای غەیب و نهێنییەکانە! ????????

بۆچی ئەبوولەهەب تەنانەت بە دووڕووییش (نفاق) باوەڕی نەهێنا؟! ⚖️????
ئەبوولەهەب چەندین پاڵنەری بەهێزی هەبوو بۆ ئەوەی پێغەمبەر ﷺ بەدرۆ بخاتەوە، بەڵام نەیتوانی تەنانەت بۆ ڕیا و فێڵیش بێت وشەی شایەتمان بهێنێت بەسەر زمانیدا، لەبەر ئەم هۆکارانەی خوارەوە:

١. لووتبەرزی و کەلەڕەقیی ڕەها:
ئەبوولەهەب زۆر لەخۆبایی و لووتبەرز بوو، خۆی بە سەروەر و گەورەیەکی قوڕەیش دەزانی؛ ئیتر چۆن شوێنکەوتوویی خۆی بۆ برازاکەی ڕابگەیەنێت؟! لووتبەرزییەکەی لە هەموو لۆژیکێک بەهێزتر بوو، تەنانەت بیریشی لەم کارە نەدەکردەوە.

٢. دوژمنایەتیی کوێرانە بۆ ئیسلام:
ئەو پێی وابوو کە بانگەوازی پێغەمبەر ﷺ پێگە و دەسەڵاتەکەی دەخاتە مەترسییەوە؛ چونکە ئیسلام هەمووانی لە بەردەم خودادا یەکسان دەکرد و ئیمتیازاتەکانی سەردەمی نەفامێتی (جاهیلییەت) هەڵدەوەشاندەوە. لەبەر ئەوە، بە هیچ جۆرێک ئامادە نەبوو ملکەچی ئەم پەیامە بێت.

٣. قەزا و قەدەری ئیلاهی:
خوای گەورە بە زانستی پێشینەی خۆی دەیزانی کە ئەبوولەهەب هەرگیز باوەڕ ناهێنێت؛ هەر بۆیە ئەم بڕیارە یەکلاکەرەوەیە لە قورئاندا دابەزی. ئەگەر کەمترین ئەگەریش هەبووایە بۆ باوەڕهێنانی، ئەم سوورەتە بەم دەربڕینە بڕاوە و کۆتایییە دانەدەبەزی.

٤. ڕق و کینەی دڵ لە بەرامبەر پێغەمبەر ﷺ:
ناکۆکیی ئەبوولەهەب لەگەڵ پێغەمبەر ﷺ تەنها جیاوازییەکی فکری نەبوو، بەڵکو ڕقێکی کەسیی زۆر قووڵ بوو؛ ئەمەش وای کردبوو تەنانەت لە ناخیدا بە خەیاڵیش بیر لە ئیسلام نەکاتەوە، تەنانەت ئەگەر دەرفەتێکیشی پێ ببەخشیایە بۆ لێدانی بنەمای بانگەوازەکە.

وانەیەک بۆ موسڵمانان: چۆن ڕووبەڕووی ئاستەنگەکان ببینەوە؟ ????️
ئەم سورەتە تەنها هەواڵێک نییە لەسەر چارەنووسی ئەبوولەهەب، بەڵکو وانەیەکە بۆ هەموو موسڵمانێک کە حەق و ڕاستی بە بوختان و چەواشەکارییەکان نالەرزێت، و خوای پەروەردگار خۆی پارێزەری دینەکەیەتی:

لە هەموو سەردەمێکدا نەیارانی ئیسلام هەوڵی لێدانی ئەم دینە دەدەن، بەڵام قورئان پڕە لە بەڵگەی عەقڵی و واقیعی کە دەیسەلمێنن ئەم پەیامە لە لایەن خوداوەیە.

ئەمڕۆش، و دوای تێپەڕبوونی سەدەها ساڵ بەسەر ئەو هەوڵانەدا، ئەم کتێبە پیرۆزە هەر بە نەبەزین و بێگەردی ماوەتەوە و کەس نەیتوانیوە بەرپەرچی بداتەوە، چونکە لە لایەن خوداوە دابەزیوە و پووچەڵی لە هیچ لایەکەوە ڕووی تێناکات.

کۆتایی: شایەتیی حەق بە درێژاییی مێژوو

مانەوەی ئەم سوورەتە شایەتێکی زیندووە لەسەر ئەوەی قورئان داهێنراوی دەستی مرۆڤ نییە؛ چونکە ئەگەر دەستکردی مرۆڤ بووایە، پێغەمبەر ﷺ دەرچەیەک و ئەگەرێکی بۆ ئەبوولەهەب دەهێشتەوە، بەڵام ئەو تەواو دڵنیا بوو کە بەڵێنی پەروەردگار هەرگیز پێچەوانە نابێتەوە:

«تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ!»

وشەیەکی نەمر کە وەک شایەت ماوەتەوە لەسەر ئەوەی کە حەق هەمیشە بەرز و باڵادەستە و هیچ شتێک بەسەریدا زاڵ نابێت.